Hatay Coğrafi İşarette Türkiye Birincisi

Hatay, 2025 yılında 17 ürününe aldığı coğrafi işaret tesciliyle Türkiye birincisi oldu. Kaytaz böreğinin Avrupa Birliği’nde tescillenmesiyle kent, gastronomideki liderliğini uluslararası alana taşıdı.

LEZZETTE ZİRVE HATAY’IN: 17 ÜRÜNLE TÜRKİYE BİRİNCİSİ

Hatay, gastronomi alanındaki güçlü kimliğini bir kez daha kanıtladı. Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından açıklanan 2025 yılı coğrafi işaret verilerine göre, Türkiye genelinde 125 yeni ürün tescil edilirken, 17 ürünle en fazla tescil alan il Hatay oldu.

Böylece Hatay, yalnızca mutfak kültürünü değil; aynı zamanda kültürel mirasını ve yerel üretim gücünü de resmi olarak koruma altına almış oldu.

Öte yandan başvuru sayısında Antalya 182 ürünle ilk sırada yer alırken, tescil edilen ürün sayısında zirve Hatay’ın oldu.

Hatay’ın 2025’te Tescillenen Lezzetleri

Hatay’ın coğrafi işaret alan ürünleri arasında hem ana yemekler hem de tatlılar dikkat çekti. Özellikle yöreye özgü tariflerin korunması açısından bu tesciller büyük önem taşıyor.

Tescil Alan Bazı Ürünler:

• Bahtenis dolması

• Halavet kebabı

• Sakal kaldıran tatlısı

• Mahluta çorbası

• Barburi üzümü

Bu gelişmeyle birlikte Hatay mutfağının zenginliği bir kez daha belgelendi. Ayrıca yerel üreticilerin ekonomik anlamda güçlenmesi ve gastronomi turizminin artması açısından da önemli bir kazanım elde edildi.

Konya ve Çorum Takipte

Hatay’ın ardından 11 ürünle Konya ikinci sırada yer aldı. Konya’nın tescillenen ürünleri arasında Nuzumla kilimi, balık çokratması, kuru kayısı yahnisi, Nuzumla yatak halısı ve mıkla bulunuyor.

Çorum ise 6 ürünle üçüncü sıraya yerleşti. Çorum’un coğrafi işaret alan ürünleri arasında şekerleme çeşitleri, malak tatlısı, ayvalı yahnisi, kaypak yemeği, yaprak içi yemeği ve İskilip baklavası yer aldı.

Dolayısıyla 2025 yılı, Anadolu’nun yerel değerlerinin koruma altına alındığı bir yıl olarak kayıtlara geçti.

Hatay Lezzetleri Avrupa Yolunda: Kaytaz Böreği AB’de

Hatay’ın başarısı yalnızca Türkiye ile sınırlı kalmadı. Kente özgü lezzetlerden Kaytaz Böreği, Avrupa Birliği’nde tescillenen ürünler arasına girdi.

Bu gelişmeyle birlikte Hatay mutfağı, uluslararası arenada da güçlü bir temsil kazanmış oldu.

Türkiye genelinde ise AB coğrafi işaret performansında dikkat çekici bir yükseliş yaşandı. 2013-2023 döneminde toplam 8 ürün AB’de tescil edilirken, 2025 yılında 15 ürünün kaydedilmesiyle yıllık bazda rekor kırıldı.

Kaytaz Böreği Tarifi İçin Malzemeler

Hamuru için;

• 1,5 su bardağı ılık su
• 1 tatlı kaşığı tuz
• 1 tatlı kaşığı şeker
• 1 tatlı kaşığı toz maya
• 3,5 su bardağı un

Kıymalı harcı için;

• 2 adet soğan
• 250 gram kıyma
• Tuz
• Karabiber
• 1 yemek kaşığı domates salçası
• 1 yemek kaşığı nar ekşisi

Hamuru açmak için;

• Eritilmiş tereyağı
• Kaytaz Böreği Tarifi Nasıl Yapılır?
• Yoğurma kabına, un hariç diğer malzemeleri koyup karıştırın.
• Azar azar un ekleyerek, yumuşak bir hamur yoğurup 40 dk. mayalanmaya bırakın.
• Hamur mayalanırken, kıymalı harcı hazırlayın. Kıymalı harcı için; soğanı ince ince doğrayıp, tuz ilave ederek ovun ve suyunu sıkın.
• Suyu sıkılmış soğanların üzerine; kıyma, tuz, karabiber, salça ve nar ekşisi ekleyip yoğurun.
• Mayalanan hamurdan mandalina büyüklüğünde parçalar koparıp, bezeler yapın. Ben bu ölçülerden 9 adet beze elde ettim.
• Parmaklarınızı eritilmiş tereyağına batırıp, bezeleri çok ince olacak şekilde açın. (Bu esnada hamur yırtılabilir, bu sizi korkutmasın)
• Açtığınız hamurun bir ucundan tutup, kaldırın ve tezgahın üzerinde kendi etrafında sarın.
• Hazırlanan kıymalı malzemeden cevizden büyük parçalar koparıp, hamurların ortasına hafifçe bastırarak yerleştirin.
• Üzerine eritilmiş tereyağı sürüp, 180°C ısıtılmış fırında pişirin.
• Sıcak, sıcak servis edebilirsiniz.

Coğrafi İşaret Nedir, Neden Önemlidir?

Coğrafi işaretler; belirli bir niteliği, ünü veya özelliği bakımından kökeni bulunduğu yöreyle özdeşleşmiş ürünleri ifade eder.

Türk Patent ve Marka Kurumu verilerine göre bu tesciller iki şekilde yapılır:

• Menşe Adı

• Mahreç İşareti

Bu sistem sayesinde:
✔️ Üretici korunur
✔️ Tüketiciye kalite güvencesi sağlanır
✔️ Taklit ve haksız rekabet önlenir
✔️ Yerel ekonomi desteklenir

Dolayısıyla coğrafi işaretler yalnızca bir belge değil; kültürel mirasın sürdürülebilirliğinin teminatıdır.

Gastronomide Markalaşan Şehir: Hatay

Tescil edilen 17 ürünle Türkiye birincisi olan Hatay, gastronomi alanındaki öncü rolünü daha da güçlendirdi. Özellikle AB tescilleriyle birlikte kent, lezzet turizmi açısından uluslararası bir marka olma yolunda önemli bir adım attı.

Sonuç olarak, “Lezzetlerimiz tescilleniyor, Hatay markalaşıyor” söylemi artık resmi verilerle de desteklenmiş oldu.