Deprem Enkazından Arkeolojik Hazine
Hatay’da depremde çöken binanın temel kazısında bulunan Grekçe yazıtlı 17,5 metrelik mozaik, Geç Antik Çağ’a ait yüksek statülü bir konutun izlerini taşıyor. Çalışmalar 2026’ya kadar sürecek.
Hatay’da Temel Kazısından Geç Antik Çağ Mozaiği Çıktı: 17,5 Metrelik Yazıtlı Eser Gün Yüzünde
Depremde yıkılan binanın yerine yapılan inşaatın temelinde ortaya çıkan Grekçe yazıtlı mozaik, bölge tarihine ışık tutacak.
Deprem Enkazından Arkeolojik Miras Çıktı
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinin en ağır yıkımı yaşayan kentlerinden biri olan Hatay, aradan geçen süreye rağmen hem travmalarla hem de yeniden inşa süreciyle mücadele ediyor. Ancak bu kez enkaz kaldırma çalışmaları, kente dair tarihi bir keşfin kapısını araladı.
Antakya ilçesi Maşuklu Mahallesi’nde depremde çöken üç katlı binanın yerine temel kazısı yapılırken, işçiler zeminde mozaikli bir tabana rastladı. Böylece inşaat faaliyetleri durduruldu ve alan Hatay Arkeoloji Müzesi uzmanlarına devredildi.
Kurtarma Kazısı Mart Ayında Başladı
Mozaikli alanın bilimsel yöntemlerle belgelenebilmesi için, müze başkanlığında Mart 2025’te kurtarma kazısı başlatıldı. Çalışmalar sırasında üç farklı noktada taban mozaiği bulunduğu tespit edildi.
Kazılar ilerledikçe, yaklaşık 17,5 metre uzunluğunda, Grekçe yazıt içeren ve M.S. 5–6. yüzyıla tarihlenen Geç Antik Çağ mozaiği gün yüzüne çıkarıldı. Eser, geometrik desenleri ve tek parça olmasıyla dikkat çekiyor.
“Mozaik, yüksek statülü bir konuta ait”
Kazı ekibinde yer alan Arkeolog Ozan Demir, bölgede yalnızca mozaik değil, mimari kalıntıların da bulunduğunu belirterek şu bilgileri paylaştı:
“Çalışmalar, iki arkeolog ve sekiz işçiyle devam ediyor. Mozaik tek parçadan oluşuyor. Üzerinde dönemsel tamirat izleri görüyoruz. 2026’da mozaiğin müzeye taşınması planlanıyor.”
Demir ayrıca, evlerde mozaiğe sahip olmanın sıradan bir durum olmadığını vurgulayarak, bunun yüksek statülü bir kişiye ait konut olduğunu düşündüklerini dile getirdi. Bölgenin diğer bölümlerinde de mimari katmanların ayağa kaldırılması için çalışmalar sürecek.
“Yazıt ve korunmuşluk düzeyi çok değerli”
Kazı ekibindeki bir diğer isim Arkeolog Mert Nalbantoğlu ise, mozaiğin korunmuşluğunun olağanüstü olduğuna dikkat çekti. Nalbantoğlu’na göre, Grekçe yazıtın okunması, yapının niteliği ve sosyal kimliği hakkında önemli ipuçları sağlayacak.
Bu durum, Antakya’nın antik dönemdeki sosyo-kültürel zenginliğini anlamaya katkı sunacak. Ayrıca, mozaik zemindeki tamirat izleri, alanın uzun süre kullanıldığını gösteriyor.
Bölgede Yeni Mozaikler Yolda
Gün yüzüne çıkarılan 17,5 metrelik mozaiğin ardından, aynı parselde tespit edilen iki mozaik alanında daha kazı yürütülecek. Böylece araştırmacılar, hem konutun planını hem de kullanım katmanlarını değerlendirme imkânına sahip olacak.
Kazı sonuçlarının, Hatay’ın deprem sonrası yeniden yapılanma süreciyle eş zamanlı ilerleyen kültürel miras korumasına örnek teşkil etmesi hedefleniyor.
Hatay’ın Arkeolojik Hafızasına Yeni Katman
Bu keşif, yalnızca bölge için değil; Geç Antik Çağ araştırmaları açısından da önem taşıyor. Hatay’da inşa faaliyetleri sürdükçe, arkeolojik risk ve kurtarma kazıları daha da kritik hâle geliyor. Dolayısıyla, uzmanlar kültürel mirasın korunmasının, kentsel dönüşümle birlikte eşgüdümlü yürütülmesinin hayati olduğunu belirtiyor.
Sonuç olarak, Maşuklu Mahallesi’ndeki buluntu, sadece depremle yıkılan bir binanın enkazı değil; aynı zamanda tarihsel sürekliliğin sembolü olarak görülüyor.
